Vakmanschap alleen is niet genoeg

Vorige week kreeg ik dit bericht onder ogen; over een tendens die al een aantal jaren gaande is. Het aantal vakmensen sterft uit. In eerste instantie nam ik het ter kennisgeving aan. Tot ik vandaag dit blog doorgestuurd kreeg van Cassandra Boom-Saeijs die onder de naam Lijfgoed maatwerklingerie maakt.

Het is een goed onderbouwd verhaal waarin ze het verschil in uurloon voor haar boekhouder ten opzichte van haar naaister uiteenzet. De timmerman of loodgieter die wel met open armen wordt ontvangen wanneer er een acuut iets opgelost moet worden, maar als kleding vermaakt moet worden dat dan wel financieel een probleem is. Kleding wordt inderdaad door velen gezien als wegwerpartikel, een groot gedeelte van de confectie-industrie is op deze mentaliteit gebaseerd. Waardevervaging en eenheidsworst zijn mooie omschrijvingen van een probleem wat wellicht door het eenzijdige aanbod van de grootwinkelbedrijven speelt. Al met al een blog wat me geraakt heeft.

De ontwikkeling van kleding is zeker een vak apart. Op academies worden ontwerpers klaargestoomd voor het echte werk; dat wil zeggen: het neerzetten van een ‘beeld’. In veel gevallen wordt dat beeld op kantoor bedacht met als uitgangspunt de verkoopcijfers van eerdere seizoenen en de nieuwe trends. Vakmensen intern zorgen voor een goede uitvoering. Door het gemak van de digitale snelweg en diverse computerprogrammatuur is een gedeelte van het ontwikkelingstraject verplaatst naar het buitenland. Niet altijd een goede ontwikkeling omdat bijvoorbeeld een patronenmaker in China een heel ander beeld heeft van een lichaam dan wat voor ons de realiteit is. Een reden waarom veel confectionairs het pasvormaspect opnieuw in eigen handen willen hebben. Verder is het voor een ontwerper erg belangrijk om aan te geven in illustraties hoe kleding er uit moet zien; elk detail, naadje, knoop en stiksel wordt in een technische tekening als beeldtaal meegegeven zodat de communicatie eenvoudiger gaat. Dat vereist kennis van zaken. Er komt dus nog wel degelijk vakkennis en techniek bij kijken, maar niet altijd meer op de manier zoals we gewend waren.

In mijn eigen werk heb ik gemerkt dat er naast vakmanschap nog meer dingen belangrijk zijn. Ondernemersgeest bijvoorbeeld; als kind uit een niet-ondernemersgezin heb ik dat niet echt meegekregen. Al doende leer ik wel, maar toch is het niet altijd eenvoudig. Er zijn veel blogs en trainingen die daar veel tips over kunnen geven. Wat ik het belangrijkst vind is dat je het wel doet uit jezelf. Door schade en schande wijs geworden zijn een paar wisselwerkingen uit het verleden beëindigd – tegen beter weten in doorgaan met een idee wat meer geld op zou kunnen leveren, maar als het niet voelt als een onderdeel van jezelf dan kan je er beter mee stoppen. Al met al is het ondernemen een kwestie van oefenen. Bepaalde dingen zijn duidelijk en helder, andere zaken weer niet, het blijft jezelf bijsturen en prikkelen. Inspiratie voor nieuw werk, fotografie, teksten en alles aan elkaar gekoppeld, ideeën genoeg, maar er komt meer bij kijken.

Ik merk dat mijn kritisch oog wel ontwikkeld is en gestimuleerd wordt door mensen om me heen met een nog scherpere blik. Mijn liefde voor schoonheid heb ik niet alleen in mijn vakgebied. Daarnaast de koppeling van mens en kleding wat ik erg boeiend vind, het moet namelijk op meerdere manieren passen. Soms moet ik ook bekennen dat ik niet tevreden ben omdat ik het te makkelijk vind, het een te goedkope uitstraling vind hebben of er hangt een niet gewenste associatie aan. Opnieuw beginnen is dan de enige optie. Het voortdurend bijsturen in mijn vak, mezelf persoonlijk onder de loep nemen maar ook naar mijn klanten toe qua vormgeving van mijn product en het advies wat ik geef.

Deze zelfreflectie maakt het voor mij niet eenvoudiger maar het zorgt wel voor groei in meerdere opzichten. Op zijn tijd kan ik er om lachen en is zelfspot me niet vreemd als ik het woord ‘knutselvreugd’ noem. Helaas zie ik nog te veel mensen die onder het mom ‘zelfgemaakt’ of ‘creatief’ ‘iets leuks’ maken wat op een bepaald nivo is blijven hangen. Al zijn er collega’s in mijn vakgebied die hun blikveld al verruimen en zichzelf verder ontwikkelen – niet alleen in het eigen vakgebied. Het besef om hun kwaliteiten ook in kleding te laten zien. Een imagoconsultant in mijn netwerk die meer hoogwaardige kleding koopt, de tricotjurk en de legging heeft afgezworen en deze ook niet adviseert omdat ze dat  ‘huisvrouwenstyling’ vindt. Elke keer ziet er uit om door een ringetje te halen, minder rommelig. Zo trekt ze met haar nieuwe kledingkeuze haar gewenste klanten – lees zakenvrouwen – aan.

Om mijn verhaal af te ronden – dit blog wordt toch langer dan gedacht – wil ik even stil staan bij het onderwijs. Wat Cassandra al noemde over de nadruk op algemene vakken in plaats van de ‘doe’-vakken is misschien een nivellering van dat systeem. Het probleem van het vak wordt neergelegd bij de stagebedrijven; ‘daar moeten ze het dan maar leren’. Nog  steeds ben ik erg dankbaar dat ik mijn vaardigheden heb mogen uitbreiden bij een maatwerkconfectionair – dit jaar al weer 20 jaar geleden – waar ik meerdere collega’s had die me allerlei aspecten lieten zien. Ik weet echter niet hoe ik als éénpitter de ruimte kan bieden aan een stagiaire wanneer er een aantal deadlines liggen en in sommige periodes mijn dagindeling alleen maar draait om ‘productie’ en afspraken in plaats van iemand aan de hand nemen. Daarnaast is mijn zelfreflectie al zo ontwikkeld dat ik twijfel aan mijn eigen geschiktheid en geduld in dat proces. Vanuit die bewustwording heb ik al wel besloten om te onderzoeken wat ik hiermee kan/wil doen. Een wisselwerking met collega’s in mijn atelier kan een optie zijn. Eerst oefenen dus met mensen die aan een half woord genoeg hebben, groei is gelukkig een continu proces.

Reacties

  1. Chris, dank je wel dat ik je inspiratie mocht zijn voor weer je super blog!
    Ik ben het met je eens alleen vakmanschap is niet genoeg.
    Creatieve groet,
    Cassandra

  2. Chris, een goed stuk. Ik weet dat jij nog steeds een vakman/ambachtsman bent die hecht aan kwaliteit. Meer mensen zouden dit moeten weten.
    Groet Jan

Trackbacks

  1. […] Vakmanschap alleen is niet genoeg Geplaatst op 7 augustus 2012 door chris […]

Speak Your Mind

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.