Nieuwe kuisheid of respect?

“Oh nee, doe dat maar niet. Dat is zo ordinair.” Ik sta met een vriendin in een kledingwinkel. Verrast ben ik door een shirt met een dierenprint – in het blauw – en ik laat het aan haar zien. Het is verfijnd in print en van een goede kwaliteit maar ze vindt het niets. Het is al dat ze kortere rokken is gaan dragen, toen ze opeens zag dat ze dat met de juiste kleur kousen nog wel kon hebben. Ik probeer het nog een keer: “Zo’n print, en dan in een zijden blouse, beetje keurig, goede kokerrok eronder, beetje secretaressechic met een knipoog; dat kan toch wel?” Maar ze is onverbiddelijk. Die associatie met het wilde leven, beschikbaarheid op andere vlakken, dat wil ze niet uitstralen.

Ik snap het wel. De beelden van de film “Pretty Woman” uit eind jaren 90, met Julia Roberts in de vrouwelijke hoofdrol schieten door mijn hoofd. Clichés van dames die veel tonen. Dierenprints, overkneelaarzen, korte rokken, blote buik truitjes, hotpants, een diep decolleté wat zichtbaar is. Koopwaar kent verschillende vormen en de manier van presenteren is ook veranderd.

animalprintshoesNog zo’n voorbeeld van iemand anders: “Kijk eens wat een geweldige pornohakken ik heb gekocht?” Vol trots laat ze me zien. Een plateau aan de voorzijde wat de immens hoge hak qua comfort verzacht. In hardroze, een signaalkleur bij uitstek. Gewoon in de reguliere schoenenwinkel te koop. “Ze hadden ze ook in een nudetint met transparante delen ertussen gezet, maar die vond ik net te bloot.” Ja, dat kan ik me voorstellen. Ze mochten eens denken dat je je liggende staande houdt. Ieder mens heeft bepaalde associaties bij bepaalde kleding. Het kan daarom in je presentatie wat onduidelijk zijn welk signaal je afgeeft. Het beeld bepaalt sneller je oordeel dan dat woorden het goed kunnen maken.

Het zijn een paar voorbeelden die me te binnen schieten nu er afgelopen week op de sociale media een rel was ontstaan. Dit vanwege het feit dat een teamleider in een stadsdeelkantoor in Amsterdam via de mail om meer bedekkende kleding had gevraagd. De kuisheid in Amsterdam deed haar intrede, aldus het Parool. Reacties variëren nogal na de aanrandingen in Keulen rond oud en nieuw. Diens burgemeester welke vrouwen adviseert om haarzelf qua lijf en leden meer te bedekken. Omdat sommige signalen blijkbaar te uitnodigend zijn en er misschien nog steeds primitieve mannen zijn die daar denken adequaat op te mogen reageren. Al tijden staat eea onder druk. Wellicht door de toename van bedekte hoofden van vrouwen met een anders dan Christelijk geloof – hoewel ik ook daar soms leuke kerkhoedjes voorbij zie komen. Ook daarin is een weigering om onszelf aan te passen. Begrijpelijk, want voor veel vrijheden hebben we veel moeite moeten doen door de jaren heen. Een stap terug is onmogelijk. Al met al vind ik het best wel ingewikkeld.

Een aantal jaren geleden deed ik een workshop over communicatie. De strategieën zien, herkennen en toepassen, dat zijn leuke oefeningen. Gesprekken aangaan, op elkaar afstemmen om iets voor elkaar te krijgen. En daar zit meestal de crux. Een mens is van nature geneigd om af te willen stemmen op datgene wat voor hem/haar herkenbaar is. Dat is bekend en voelt vertrouwd en die mensen neem je serieus. Creatieven trekken elkaar aan, zakenmensen ook, enerzijds door het uiterlijk maar vooral door de denkwijze. Hoe vrij we ook zijn, toch wordt er nog vaak in hokjes gedacht. Dienstverlenend zijn is ook uitnodigend, respectvol zijn in jezelf, je organisatie waarvoor je werkt. Kleren kunnen helpen om het verwachtingspatroon van professionaliteit te tonen waardoor klanten of collega’s makkelijker op je af komen.

Nou hoor ik vaak het geluid: “Ik wil nu ik beter word in mijn werk en hoger op de ladder sta niet zo’n suf en sexloos broekpak aan.” Of: “nu zie ik er uit als mijn vader.” De dooddoener is “ze moeten me maar nemen zoals ik ben” illustreert het verhaal van een trainer die graag onorthodox het nodige opschudt. Het liefst in vaalgewassen jeans, sneakers en een petje (zelfs achterstevoren). Hij vond het opvallend dat zijn opdrachtgever – een bedrijf waar een pakkencultuur heerst – zeer terughoudend was tijdens een sessie. Ik heb hem geadviseerd om juist een pak aan te doen en deze wat creatiever te combineren. En inderdaad, in het pak ‘sprak hij dezelfde taal’ en kwam zijn aanpak vriendelijker en toegankelijker over waardoor zijn verhaal uiteindelijk wel is geland en serieus werd opgepakt.

En toch, ordinair is een term waarvan de inhoud voortdurend aan verandering onderhevig is. Inmiddels hebben we diverse items genoemd hierboven uit “Pretty Woman” als modetrend voorbij zien komen. Dat die panterblouse steeds algemener is, of die opvallende dierenprint op een elegante schoen om een outfit iets meer pit te geven. We vinden het steeds normaler. Een korte rok met een maillot, het nauwsluitende truitje of de transparante blouse. Het kan, dat vinden wij nu. De overkneelaarzen waren in een luxe uitvoering een paar seizoenen geleden erg in de mode terwijl dat in “Pretty Woman” toch een heel andere beleving had. En is het niet zo dat rode lipstick jaren geleden nog als vulgair gezien werd? En hoe kijken andere culturen daar tegenaan? Wij ervaren bepaalde aspecten als schokkend maar het kan zijn dat wat voor ons heel normaal is dat anderen het als schokkend ervaren. Zelf serieus willen zijn in een panterblouse met overknees en een rokje kan door een ander heel anders gezien en genomen worden. Het is maar net wie het bekijkt. En het zet onze eigen cultuur ook weer in een heel ander perspectief. En als we meer voor elkaar willen krijgen mogen we best iets meer rekening houden met een ander, of zie ik het verkeerd?

Laat wat van je horen

*